Moris iha Peterborough (balun tinan 5, 6, 7 no 8), seidauk iha ema ida maka fo’o hanoin atu halo moris assosiasaun Timoroan iha sidadi Peterborough. Maibe, iha fulan Fevereiru tinan 1 ne’e, Padre David ho Madre Mary (hosi Igreja The All Souls), fo’o desafiu (tantangan) 1 ba Timoroan sira hodi halo moris “Assosiasaun Timoroan iha Peterborough”.
Ideias ou objektivus prinsipais hosi “Assosiasaun Timoroan iha Peterborough” maka:
1. Atu halibur komunidadi Timoroan ho sira nia familia no maluk sira hotu.
2. Atu prezerva kultura no hametin relasaun sosial iha komunidadi Timoroan.
3. Atu haburas amizade no solidariedadi ba malun.
4. Atu dezenvolve meius integrasaun iha komunidadi nia laran, nomos atu hasa'e liu tan ema nia konhesimentu ba kultura Timor nian.
5. Atu dezenvolve konhesimentu ba kostume no kultura iha komunidadi lokal.
Nudar Timoroan, ita tenki simu ideia ne’e ho laran ksolok no laran luan tebes. Tamba:
Primeiru, dalan nebe maka padre David no madre Mary loke ba Timor oan iha Peterborough sei sai dalan ida diak tebes i sei servi Timoroan hotu ninia interesse iha Peterborough.
Segundu, nudar ema lao rai ita hotu hakarak atu moris iha assosiasaun nia laran hodi nune ita bele aprende buat nebe diak i valoriza tempo nebe iha pessoal, familia no profissionalmente.
Terseiru, nudar Timoroan, ita hakarak hatudu “Timor ninia identidadi” iha komunidadi lokal ida ne’e.
Desafiu
Oportunidadi
Papel Imigranti Nian
Hanesan imigranti, ita nia moris loro-loron maka servisu, atu nune bele hatutan no hadia ita nia moris iha ema nia rain, nomos, hatutan no hadia ita nia família nia moris iha ita nia rain rasik, Timor Leste.
Atu sai imigranti diak, ita presija hatene didiak konaba komunidadi lokal ninia toman/lisan/kultura/lei no moris loro-loron. Ne’e duni, ita hotu lakohi atu komunidadi Timor iha Peterborough sai hanesan komunidadi ida nebe la hatene halo “integrasaun diak” iha komunidadi lokal.
Papel ema lao rai iha komunidadi lokal maka: 1. Respeitu ema nia lei. 2. Hametin amizade. 3. Hasa’e konhesimentu konaba ema nia kultura/moris. 4. Perserva ita nia kultura rasik. 5. Kontribui ba estabilidadi no dezenvolvimentu iha ema nia rain. 6. Seluk-seluk tan.
Konkluzaun
“Assosiasaun Timoroan iha Peterborough” laos atu servi ema ida ou grupo ida ou família ida ou klosan ida ninia interesse deit. “Assosiasaun Timoroan iha Peterborough” atu halibur no servi Timoroan tomak.
Ne’e duni, husu ba maluk Timoroan hotu iha Peterborough atu fo’o ideias nebe diak, ideia nebe atu haburas, hadia. Laos ideia nebe atu estraga, sobu ou destruí. Atu nune “East Timorese Association of Peterborough” bele lao ba oin.
Habadak lia fuan “East Timorese Association of Peterborough” atu tulun integrasaun Timoroan iha sidadi Peterborough tamba situasaun politika no ekonomika iha UK bele muda derepenti i mudansa sira ne'e sei afeta Timoroan nia moris.
* Timoroan hela iha Peterborough
